UA-35946176-3
1983
 

Mammasparende behandeling blijkt succes in Europese trial.

Mamma int BCT.jpg 

Brachytherapie na de sparend uitgevoerde operatie, waarbij niet de hele mamma maar alleen de tumor is verwijderd. Ten behoeve van de bestraling zijn holle naalden ingebracht. Hierin worden radioactieve Iridiumdraden geschoven voor de bestraling.

In 1978 maakt Dr. Harry Bartelink tijdens een stage in het Institut Gustave Roussy in Parijs kennis met een nieuwe manier om borstkanker te behandelen. De nieuwe behandeling bestaat uit een combinatie van  mammasparende chirurgie gevolgd door bestraling. De resultaten lijken net zo goed te zijn als bereikt wordt met de traditionele behandeling, waarbij de aangetaste borst geheel wordt verwijderd, de radicale mastectomie. Bartelink is overtuigd van de mogelijkheden en de voordelen van deze methode. Terug in het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis  introduceert hij de mammasparende behandeling samen met de chirurg Joop van Dongen.  64)

Om definitief de waarde van de nieuwe mammasparende behandeling vast te stellen ten opzichte van mamma amputatie wordt door Bartelink en van Dongen een klinisch vergelijkend onderzoek georganiseerd in 38 ziekenhuizen in Europa. Van 1980 tot 1986 worden ruim 900 patiënten behandeld volgens een nauwkeurig gestandaardiseerde methode. Deze trial (EORTC nr 10801) is een groot succes. De mammasparende behandeling bleek net zo effectief  te zijn wat betreft kansen  op overleving en terugkeer van de tumor 64).  Bartelink, : "Niet alleen betekende dit dat de oude standaard, de radicale mastectomie achterhaald was, het betekende ook een ommekeer in de houding van patiënten ten opzichte van de aandoening". Zolang de radicale amputatie de standaardbehandeling was bij mammacarcinoom, waren vrouwen niet erg geneigd  zich vroegtijdig te laten behandelen. Het was immers een zeer verminkende ingreep. Toen de mammasparende operatie een reëel alternatief werd veranderde die houding. Jezelf vroegtijdig laten behandelen betekende vanaf die tijd een grotere kans op overleving, met behoud van de borst. 

De verwachting was dat veel patiënten zich zouden laten behandelen met deze methode en de bestralingsafdeling van het AVL bereidt zich dan ook voor op een toestroom van patiënten. De bestraling kan worden uitgevoerd met uitwendige megavoltbestraling of met brachytherapie waarbij de radioactieve bron met een ingreep in de borst wordt geplaatst. In het AVL geeft men aan de laatste oplossing de voorkeur, met name omdat daarbij de ongewenste bestraling op grotere diepte  goed kan worden beperkt.

microselectron mamma test klein.jpg 

 Het microSelectron-LDR van Nucletron, hier in de werkplaats van het AVL aangesloten op een model van de mamma waarin een aantal naalden zijn geplaatst.

Er ontstaat behoefte aan een automatisch afterloading apparaat waarmee de bestraling veilig en snel kan gebeuren. Samen met de fysicus Meertens overtuigt Dr. Bartelink  de uitvinder-ondernemer  Erik van 't Hooft om met zijn firma Nucletron een nieuw type automatische afterloader te ontwikkelen. Dit wordt het microSelectron-LDR, het eerste toestel wordt in 1985 geleverd, ca 1987 volgt een tweede. Met dit toestel worden radioactieve Iridiumdraden automatisch, op afstand bestuurd, in de vooraf aangebrachte naalden geschoven.

BrachymSelLDRBritta.tif.jpg 

Net als bij het in 1978 door Nucletron gerealiseerde Selectron LDR, kan met het microSelectron-LDR de behandeling tijdelijk worden onderbroken voor bezoek of verpleging van de patiënt. Dit gebeurt automatisch wanneer men de behandelkamer binnengaat. De sfeer rond de behandeling is meer ontspannen en minder intimiderend dan vroeger. Voor de verpleging en behandelende artsen komt hiermee een eind aan het werken rond een patient die radioactieve straling uitzendt.

Het bestralingstoestel is voorzien van een computersysteem waarin de bestralingstechniek voor de specifieke patiënt is geprogrammeerd.  Het aantal kanalen waarlangs de actieve draden worden ingebracht en de totale bestralingsduur worden bewaakt en geregistreerd. Nadat het toestel is aangesloten op de naalden in de borst, verlaat men de kamer en wordt de behandeling buiten de ruimte ingeschakeld.

Bronnen & Publicaties

  • 64) “Ruim 30 jaar radiotherapie. Van Blokjes stapelen naar Image Guided Therapy” Afscheidscollege van H. Bartelink, nov 2007. Medische oncologie nr 5. P17-19. ,