UA-35946176-3
1983
 

Chemo-radiotherapie met Cisplatinum

264px-Cisplatin.jpg 

Cisplatin  (PtCl2(NH3)2)

Begin jaren '80 werkt Dr. Bartelink enige tijd aan de universiteit van Stanford, Palo Alto (USA). Hij onderzoekt de effectiviteit van radiotherapie bij gelijktijdige toediening van chemotherapie.  Tot dan is het gebruikelijk om eerst chemotherapie te geven en daarna te bestralen.  De combinatie met Cisplatina blijkt het beste te werken in de gelijktijdige combinatietherapie. In het AvL wordt deze combinatiebehandeling met succes ingevoerd bij de behandeling van longtumoren. In de jaren daarna vindt de gelijktijdige behandeling met Cisplatina steeds meer ingang in vele klinieken over de wereld. Na longkanker wordt ook voor andere tumoren een combinatietherapie met Cisplatina ontwikkeld.

Wikipedia over Cisplatina  65): http://nl.wikipedia.org/wiki/Cisplatine.             Cisplatina , (PtCl2(NH3)2) is een cytostaticum, een middel tegen kanker, dat door middel van het leggen van crosslinks (dwarse verbindingen tussen de strengen van het DNA) de DNA-synthese in de cel remt. De stof is ook bekend onder de naam cisplatinum (medische invalshoek), of cisplatina (meer chemische kijk). Het wordt al dan niet in combinatie met andere cytostatica, celgroeiremmers gebruikt als eerstelijns medicijn tegen onder andere uitgezaaid ovariumcarcinoom (eierstokkanker). cisPlatinum kent veel bijwerkingen, waaronder ernstige nefrotoxiciteitbeenmergdepressie, doofheid en misselijkheid. Het middel wordt voor wat betreft dat laatste met de huidige middelen tegen braken (anti-emetica) echter in veel gevallen wel beter verdragen

Caro Koning in AMC.JPG 

Dr. Caro Koning.    

Resultaten met de combinatiebehandeling in het NKI-AVL :     Jarenlange research-aktiviteiten van de radiobiologie-groep en de klinici in het AVL, op het gebied van interactie tussen Cisplatina en radiotherapie hebben geresulteerd in een verbeterde locale controle en ook verbeterde overlevingsduur bij patiënten met inoperabele longkanker. Dit is gebleken in een internationale trial van de EORTC, die onder leiding van dr. Harry Bartelink en dr. Caro Koning is uitgevoerd.

In oktober 1991 is Dr Caro Koning op dit onderwerp gepromoveerd aan de Vrije Universiteit te Amsterdam   66).  Het succes van de combinatiebehandeling in de afdeling Radiotherapie in het NKI-AVL werd in 1991 bekroond met de benoeming tot bijzonder hoogleraar van Dr Harry Bartelink aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.

In 1992 worden de resultaten van de nieuwe combinatiebehandeling  gepubliceerd in de New England Journal of Medicine in de USA.  Ondanks de successen twijfelt Bartelink aan de geschiktheid van Cisplatin. Hij concentreert zich in de jaren daarna op de  mammasparende combinatiebehandeling met chirurgie en radiotherapie.

 Andere onderzoekers, in Europa en in de USA experimenteren verder met de combinatie radio-chemotherapie en slagen er in om voor diverse tumorsoorten een effectieve behandeling te ontwerpen. De radiobioloog dr. Adrian Begg, van de afdeling Experimentele Therapie in het NKI, heeft aangetoond dat de effectiviteit van de combinatie therapie kan worden verhoogd door het klinisch behandelschema aan te passen aan de eigenschappen van de tumor.  In 1996 wordt een haalbaarheidsonderzoek (tezamen met de afdeling Radiotherapie van het Academisch Medisch Centrum) naar de combinatie van dagelijke behandeling met cisplatinum en geintensiveerde radiotherapie succesvol afgesloten. Dit is een voorbeeld van gemeenschappelijke klinische en biologische research, die met succes kon worden voortgezet in een grote gerandomiseerde EORTC-studie. 

In 1998 wordt deze ontwikkeling voortgezet met een nieuwe, hoopgevende behandeling  van kanker in het hoofd-hals gebied. Deze z.g. Rad-Plat (Radiotherapie en Platinum) behandeling is ontwikkeld door prof. K.T. Robbins uit Memphis (USA). Vooral patiënten met grote tumoren aan hoofd of hals hebben hier baat bij. Elk jaar krijgen ongeveer 2.400 Nederlanders, merendeels mannen, kanker in het hoofd-halsgebied. Een kwart van hen heeft al snel een grote tumor. Het hoofd-halsgebied is lastig te opereren. Operatief ingrijpen kan ernstige gevolgen hebben voor spreken en slikken en het gelaat verminken, alle moderne technieken ten spijt. Bovendien keren deze tumoren ondanks operatie en bestraling vaak weer terug. Het AVL onderzoekt als eerste Europese kliniek of bestraling in combinatie met plaatselijk, via een slagader toegediende hoge doses chemotherapie (Cisplatinum) de verminkende operaties onnodig kan maken en tot betere resultaten leidt.

 Voor verdere ontwikkelingen, zie het onderwerp "Gelijktijdige ChemoRadiotherapie" in 2007

 

Bronnen & Publicaties

  • 66) “Radiotherapy and Cisplatin: A Perspective” Academisch Proefschrift door Caro Schaake-Koning, Vrije Universiteit te Amsterdam 1991. Promotor prof. dr G. M. M. Bartelink. ,
  • 65) http://nl.wikipedia.org/wiki/Cisplatine ,