1915
 

Opening Antoni van Leeuwenhoekhuis

01_09 Gebouw Keizersgracht kl.jpg 

Het integrale kanker instituut van het NKI krijgt de naam Antoni van Leeuwenhoekhuis. Het AVL wordt op 17 januari 1915 geopend in een dubbel pand aan de Keizersgracht op nummer 706. Daarvoor was het in gebruik bij de Rotterdamse Bankvereeniging.  Op de foto staat het pand rechts.

Het bouwwerk dateerde uit 1672  en is in 1795 in Lodewijk XVI stijl gerenoveerd tot patriciërswoning. Uit die tijd zijn fraaie plafondschilderingen bewaard gebleven en ten tijde van het AVL hingen er fraai versierde spiegels en wandbekleding. In de ziekenzalen waren oude schouwen bewaard gebleven.  Dit gaf een bijzondere, huiselijk sfeer aan een deel van het ziekenhuis. Het was bedoeld als tijdelijke huisvesting totdat het NKI de eigen nieuwbouw zou hebben gerealiseerd. De noodzakelijke aanpassingen werden niet al te ingrijpend uitgevoerd. Toch zou het AVL hier tot 1929 gevestigd blijven. 

Het gebouw aan de Keizersgracht 706 wordt op 5 mei 1914 aangekocht voor ƒ56.512.  De aanpassing en verbouwing tot ziekenhuis en laboratorium  kosten in de eerste 2 jaren ƒ 7.496. De inrichting van de kliniek kost ƒ22.108. Uitrusting van de operatiekamer, röntgen inrichting en radium kosten samen ƒ30.512. Bibliotheek ƒ616, laboratorium ƒ3035. 13)  Het grootste deel van de kosten voor uitrusting wordt besteed aan de aanschaf van 100 mg Radium. 

Impressie Keizersgracht 706.

De huidige bewoners-eigenaren hebben de Historad werkgroep rondgeleid in hun huis en daarbij zijn de voormalige ziekenhuisruimten geidentificeerd en waar mogelijk gefotografeerd. Daarbij is een verslag uit de krant in 1915 gehanteerd als leidraad. Een impressie:

Keizersgracht 706 Entree 

Entree onderverdieping Keizersgracht 706 in 2012.  foto: HvdGugten

Uit het verslag in het dagblad NRC van 29 januari 1915…

"Op uitnodiging van het bestuur hebben wij dezer dagen, met enkele collega's, een bezoek aan de inrichting gebracht, onder leiding van de directeur van het laboratorium prof. W. M. de Vries en de doktoren J. H. Kuijjer en G. F. Gaarenstroom, onderscheidenlijk hoofd der kliniek en hoofd der afdeling voor stralenbehandeling ….. Reeds in het benedenhuis, het sous-terrain is met ruimte gewoekerd. Links van den ingang, in de brede marmeren gang, treft men aan: de spreekkamer van de dokter en een klein vertrekje voor het onderzoek van de patiënten; de bibliotheek, die veilig bewaard wordt in een vroegere kluis van de bank; de bestralingskamer voor de behandeling met radium en röntgenstralen, en de operatiekamer. De laatste is in den tuin uitgebouwd en is goed verlicht door  middel van twee glazen lantaarns in het dak" (hvdg: daglicht door liggende vensters in een plat dak).

Aan den anderen kant van de gang vindt men: de portiersloge, het magazijn en de keuken. Aan het eind van de vestibule is ook een wachtkamer voor de bezoekers" 

Plattegrond sousterrain Keizersgracht 706 (opmeting 1941 met daarin aangegeven het gebruik van ruimten door het AVL in de periode 1915 - 1929).

Keizersgracht 706 sousterrain.JPG

 

 Bestralingsruimte in 1915 :  foto: hist.archief AVL

1915 bestralingsruimte keizersgracht web.jpg 

 

"Langs een gemakkelijke, echt ouderwetsche trap, bereikt men de eerste verdieping. Zonder twijfel de mooiste van het huis, en - schijnbare tegenstelling - ingericht voor de 3de klasse patiënten die het minst betalen. De reden is dat de grote salons zich het beste lenen voor de gezamenlijke verpleging van een groter aantal patiënten. Links op de 1ste verdieping is de mannen afdeling, rechts is de vrouwen afdeling en een conversatiekamer. De mensen liggen er waarlijk als prinsen en prinsessen in de fraaie zalen, met beschilderde plafonds, gebeeldhouwde schoorsteenmantels en sierlijke betimmeringen. Op de tweede verdieping, met uitzicht op de mooie tuin zijn enkele kamers voor de 1ste en 2de klasse patiënten"

Plafond mannenzaal keizersgracht 706

Plafondstuk Minerva (1768) uit de voorkamer 1ste verdieping Keizersgracht 706. (voormalige mannenzaal).  Een jongeman wordt door Minerva, godin van de wijsheid, naar Hercules, personificatie van de deugd, geleid, waarna ijdelheid en wellust het onderspit delven.

voormalige Mannenzaal 1ste verdieping Keizersgracht 706

  

 

 

Schouw in voormalige mannenzaal.  foto: HvdGugten

Klasse kamer Keizersgracht 706

 

Laboratorium Keizersgracht 706

 

 

 

 

 

 

 

 

Verpleegkamer klasse, 2de verdieping Keizersgracht 706. foto: audiovisuele dienst AVL

 

  

 Laboratorium  Keizersgracht 706.   foto: audiovisuele dienst AVL

 "Het laboratorium is als aanbouw in de tuin geplaatst. Het bestaat uit twee verdiepingen, elk met 6 werkplekken. De beide doktoren die als morpholoog en seroloog-bacterioloog zouden optreden, zijn op het oogenblik onder de wapenen. In verband daarmee vindt het laboratoriumwerk nu op kleinere schaal plaats. Dokter W. F. Wassink verricht tijdelijk het morphologisch werk, terwijl prof. Dr. P. Ruitenga bepaalde onderzoekingen in zijn laboratorium laat verrichten"

 

Bronnen & Publicaties

  • [13] Tweede Jaarverslag NKI, 1915, p4. ,