UA-35946176-3
1940
 

Klinische Research onder dreiging in bezettingstijd.

1940 Rookwolken boven het IJ.jpg 

Amsterdam 15 mei 1940. Brandende olietanks van Shell in Amsterdam Noord. Gezicht langs het Singel naar het IJ, met de ronde Lutherse Kerk. Engelse commando's vernietigen in samenwerking met Nederlandse troepen de olievoorraad. Foto Beeldbank WO2 - NIOD.

Met de invoering van voor Joden beperkende maatregelen door de Duitse bezettende macht pakken donkere wolken zich samen boven de Amsterdamse samenleving. Het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis (AVL) heeft vanouds veel joodse patiënten en kent ook een deel Joods personeel. Een onverwacht gevolg is dat de klinische research in het AVL in 1940-1941 bloeit omdat Betty Levie geen patiënten mag behandelen. Zij krijgt toestemming om wetenschappelijk onderzoek te doen.   Lopende projekten en plannen worden onder de bezetting weer opgepakt. 

In korte tijd werd nuttig werk verricht. In November 1940 presenteert Dr. Levie, mede namens Dr. Kwieser onderzoek aan de inhomogeniteit van de  stralenbundel uit het 50 KV contacttherapietoestel. [35]  Naar aanleiding hiervan ontwerpt  Philips  homogenisatiefilters die op de  röntgenbuis worden geplaatst. Ook onderzoekt Levie of het biologisch effect van röntgenstraling afhankelijk is van het dosistempo. Zij vindt in Drosophyla-eieren geen verschil tussen 20 en 5500 r/min.

Verder worden pogingen gedaan om de stralengevoeligheid van de huid te verlagen door kunstmatige ontbloeding, waarbij door iontoforese adrenaline wordt toegediend. Een andere experimentele behandeling, met radioactieve stoffen, waarschijnlijk fosfor (P-32) moest na korte tijd worden opgegeven omdat Philips de productie van de isotopen moest staken. De neutronengenerator in Eindhoven werd stilgelegd.

De vrijheid voor onderzoek duurde kort.  In November 1941 wordt Betje Levie op last van de bezetter door het AVL ontslagen. Ook de Joodse fysicus Dr Mozes Kwieser, met wie zij samenwerkte treft dit lot aan de Universiteit van Amsterdam

Bronnen & Publicaties

  • [35] Ned. Tijdschr. v. Gen. 85. II. 19, 1941, p 2023-2026 1933: Over dosismetingen in een vlak, concentrisch aan het buisoppervlak bij het toestel van Philips voor contacttherapie, door Dr. B. Levie, mede namens Dr. M. Kwieser. ,