UA-35946176-3
1970
 

Fixatiemaskers en individuele Afschermingsblokken

1985 masker gereed.jpg 

Aan de randen van het bestralingsveld neemt de stralingsintensiteit af van 80% naar 20% over een afstand van ca. 5 mm.  Het apparaat wordt met een nauwkeurigheid van enkele millimeters gericht op de tumor en de stralenbundels zijn scherp begrenst. Om de diep doordringende straling van de lineaire versneller veilig te kunnen toepassen is het noodzakelijk dat de patient precies in de geplande houding onder het bestralingstoestel blijft liggen.  Daarom wordt een plastic masker (cast) van het te bestralen lichaamsdeel gemaakt, waarmee dit in een vastgelegde positie op de bestralingstafel komt te liggen.  

Fixatiemaskers.

In 1969 wordt een eenvoudige moulagekamer ingericht om met gipsbandages afdrukken van de patienten te maken.

1970 Mouldroom Fontein.jpg

Moulagewerkplaats aan de Sarphatistraat.

Instrumentmaker Ruud Fontein bewerkt een plastic masker. Op de achtergrond liggen afgietsels van gipsmaskers die van de patienten worden gemaakt. Op deze afgietsels wordt in een dieptrek proces het plastic masker onder hoge temperatuur gevormd.


1985 masker met patiënt op versneller.jpg

De konstruktie van dit fixatie masker heeft nog veel overeenkomst met het oorspronkelijke masker in 1970. Op het doorzichtige materiaal worden op de simulator de bestralings velden aangetekend met referentielijnen waarop de versneller wordt ingesteld. Tussen deze lijnen is het plastic zoveel mogelijk weggesneden om het huidsparend effect van de Megavoltstraling te behouden.


2004 Bestraling met orfit masker.jpg

Fixatiemasker in 2004.

In 40 jaar is de fixatiemethode niet wezenlijk veranderd, maar wel effectiever geworden. Dit masker omvat nu een groter deel van het lichaam om beter te fixeren voor een zelfde type hoofd-hals bestraling als hierboven. Er worden maar een paar referentielijnen geplaatst op het masker omdat de uitvoering van de behandeling  automatisch verloopt. Na een nauwkeurige eerste oplijning draait het  bestralingstoestel rond de patiënt, stelt automatisch de verschillende bestralingsvelden in en bestraalt met de geprogrammeerde dosis.  

Het maken van de maskers is eenvoudiger geworden en de bestralingsmogelijkheden zijn verbeterd. Het maskermateriaal is nu een kunststof die bij een iets hogere temperatuur dan handwarm vervormbaar is. Het masker wordt direct op de huid van de patient in model gebracht en laat geen resten achter, zoals bij de oude gipsmethode het geval is.  Het materiaal is dun en geperforeerd. Het is daarom niet nodig om delen uit te snijden om de huid te sparen, en het is prettiger om te dragen, want de huid kan ademen. De patient ligt op een koolstofvezel versterkte steun, waar in alle richtingen doorheen mag worden gestraald.

 

Aangepaste Afscherming:

1973 Masker en Mal voorbeeld.jpg

Op tafel ligt een masker met gipspositief volgens het systeem dat in 1969 werd ingevoerd.

Op de voorgrond ligt een aangepaste afscherming van gegoten metaal die voor een individuele patiënt op maat is gemaakt. In dit geval voor een grote bestraling op het bovenlichaam, waarbij Morbus Hodgkin wordt behandeld.De afscherming bestaat uit meerdere delen, die longen en andere organen afschermen. 

De bestralingsarts tekent de vorm van de afscherming in op röntgen foto's. De afschermingsblokken worden daarna  gegoten uit een lood-bismuth legering die smelt bij 93 °C.

AvLLinac20Hodgkin.jpg

De afscherming wordt  in delen gemonteerd op een perspex plaat en  onder de bestralingskop gehangen. De afstand van de stralingsbron tot de patiënt   is in dit geval ca 178 cm omdat op die afstand het stralingsveld groot genoeg is om het bovenlichaam te bestralen.

 

 

AvLBillitonBlokCut Ruud 2.jpg

 

 

 

Op de foto wordt uit polystyreenschuim een gietmal gesneden met een hete draad die ook op 178 cm afstand van de röntgenfoto is opgehangen. De afschermingsblokken krijgen op deze manier divergerende randen onder de zelfde hoek als de divergerende stralenbundel. Hierdoor wordt een scherpe begrenzing van het bestralingsveld bereikt.